Wariant 1. Półnaturalne łąki jednokośnych (Kod: P01a)

Definicja: Do łąk jednokośnych zaliczono łąki bagienne (turzycowiska i mechowiska), łąki trzęślicowe i łąki ciepłolubne, które mają niską wartość paszową, ale wysoką rangę ze względu na specyficzny typ ekosystemu i rzadką florę. Zbiorowiska te tworzą ważne miejsca gniazdowania i żerowania ptaków (np. batalion, dubelt, wodniczka) oraz w znaczący sposób przyczyniają się do wzrostu retencji wodnej. Tradycyjne użytkowanie polega głównie na koszeniu raz w roku lub rzadziej, niekiedy połączonym z ekstensywnym wypasem. Większość tego typu siedlisk zajmuje małą powierzchnię, są podatne na porzucenie i w konsekwencji siedliska bagienne są obecnie zagrożone przekształcaniem w zbiorowiska leśne i zakrzewienia.

Cele:

• Zachowanie lub wzrost różnorodności florystycznej;
  
• Ochrona gatunków ptaków i bezkręgowców zagrożonych wyginięciem.

Wariant P01a01 - na łąkach jednokośnych użytkowanych ekstensywnie, zaliczanych do łąk bagiennych, łąk trzęślicowych oraz muraw ciepłolubnych.

Wymogi wariantu:

• zakaz: przyorywania, wałowania, budowania nowych systemów melioracyjnych, stosowania nawozów, ścieków i osadów ściekowych, pestycydów oraz dosiewanie nasion traw,
  
• dopuszcza się wypas przy obsadzie do 0,5 DJP/ha,
  
• pierwszy pokos w terminie:
  - od dnia 15 sierpnia - w przypadku łąk trzęślicowych,
  - od dnia 1 lipca - w przypadku pozostałych łąk,
  
• wykaszanie ręczne i usunięcie ściętej biomasy,

Wariant P01a02 - na łąkach jednokośnych użytkowanych ekstensywnie zaliczanych do łąk bagiennych, łąk trzęślicowych oraz muraw ciepłolubnych.
Wymogi wariantu:

• zakaz: przyorywania, wałowania, budowania nowych systemów melioracyjnych, stosowania nawozów, ścieków i osadów ściekowych, pestycydów oraz dosiewanie nasion traw,
  
• dopuszcza się wypas przy obsadzie do 0,5 DJP/ha,
  
• pierwszy pokos w terminie:
  - od dnia 15 sierpnia - w przypadku łąk trzęślicowych,
  - od dnia 1 lipca - w przypadku pozostałych łąk,
  
• wykaszanie mechanicznie przy użyciu lekkiego sprzętu i usunięcie ściętej biomasy,
  
• koszenie od środka do zewnątrz i stosowanie wypłaszaczy.

Poziom wsparcia:

• Półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie ręczne (Kod: P01a01) - 1030 PLN/ha.
  
• Półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie mechaniczne (Kod: P01a02) - 400 PLN/ha

Wariant 2: Półnaturalne łąki dwukośne (Kod: P01b)

Definicja: Do tej kategorii zaliczono półnaturalne, żyzne łąki nizinne i górskie na siedliskach świeżych i wilgotnych, bogate pod względem florystycznym i faunistycznym. Występują na naturalnie żyznych siedliskach lub siedliskach umiarkowanie zmeliorowanych i nawożonych. Obejmują spontaniczne zbiorowiska roślinne, wyłączając te, które powstały ze sztucznie wprowadzonych mieszanek siewnych. Na niżu i w niższych położeniach górskich szczególne znaczenie mają łąki rajgrasowe, występujące na siedliskach tzw. świeżych (umiarkowanie wilgotnych) oraz łąki kaczeńcowe na siedliskach wilgotnych oraz w strefie długotrwałych zalewów. Na polanach reglowych w regionie Karpat (do 600 m n.p.m. i powyżej) najcenniejsze są łąki mieczykowo-mietlicowe z krokusami. Z łąkami dwukośnymi, zwłaszcza na niżu, związanych jest wiele cennych gatunków ptaków.

Znaczenie gospodarcze i zagrożenie:

• Łąki dwukośne, ekstensywne przemiennie użytkowane kośno-pastwiskowo;
  
• Łąki dwukośne nizinne są zagrożone nadmierną intensyfikacją produkcji - obniżeniem poziomu wód gruntowych, zmianą terminów koszenia na wcześniejsze, zaorywaniem i obsiewaniem mieszankami traw, intensywnym nawożeniem i wypasem, a nawet przekształcaniem w grunty orne. Prowadzi to do powstania ubogich gatunkowo zbiorowisk;
  
• Łąki dwukośne górskie są zagrożone porzuceniem i zmianą charakteru siedliska. Ich liczba zmniejszyła się ze względu na zmniejszenie się ilości stad owiec.

Cele:

• Ochrona zbiorowisk pastwiskowych o cennych walorach botanicznych i faunistycznych;
  
• Promocja zrównoważonego użytkowania pastwiskowego i przeciwdziałanie nadmiernym wypasom (w przypadku łąk nizinnych), przekształcaniu w pastwiska intensywne lub grunty orne;
  
• Ochrona cennych siedlisk ptasich.

Wariant P01b na łąkach dwukośnych, ekstensywnie użytkowanych, występujących na siedliskach świeżych i wilgotnych, zaliczanych do grup łąk rajgrasowych oraz kaczeńcowych.

Wymogi wariantu:

• zakaz: przyorywania, wałowania, budowania nowych systemów melioracyjnych, stosowania nawozów, ścieków i osadów ściekowych, pestycydów oraz dosiewanie nasion traw,
  
• niestosowanie pestycydów, z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia uciążliwych chwastów z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych), po uzgodnieniu z podmiotem o którym mowa w § 4 rozporządzenia,
  
• w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się wapnowanie i ograniczone nawożenie azotem (do 60 kg/ha/rok), z wyłączeniem łąk nawożonych przez namuły rzeczne,
  
• w przypadku użytkowania kośno-pastwiskowego łąk dopuszcza się kontrolowany wypas kwaterowy lub wypas wolny po pierwszym bądź drugim pokosie, przy maksymalnej obsadzie stada nie większej niż 1,0 DJP/ha,
  
• pierwszy pokos w terminie od dnia 1 lipca,
  
• usunięcie ściętej biomasy,
  
• koszenie od środka do zewnątrz i stosowanie wypłaszaczy.